Dereniówka na polowanie i na wolne rodniki.

Dereniówka na polowanie i na wolne rodniki.

Dereniówka to stary szlachecki trunek. Dereń rósł w lasach i ogrodach.Dereniówkę myśliwi zabierali ze sobą na polowania. Zapewniała wieczną młodość. Dopiero niedawno dowiedziono, że jest jednym z najlepszych środków niszczących wolne rodniki. 

Nalewka z derenia była od lat symbolem bogatego, wygodnego, szlacheckiego życia. Przez wiele lat zapomniana w ostatnio powraca do łask nie tylko ze względu na swoje walory smakowe i lecznicze. Dereń rośnie w wielu parkach i ogrodach po prostu jako roślina ozdobna. Pięknie kwitnie przed wypuszczeniem liści (nie należy mylić go z forsycją), potem pięknie się zieleni a od początku września do pierwszych mrozów upiększa swoje otoczenie małymi czerwonymi i ciemnoczerwonymi, może nawet bordowymi owocami i kolorowymi liśćmi.

Owoce derenia to coś między niedużą śliwką z wiśnią. Czerwone są jeszcze nie dojrzałe i cierpkie, ale gdy dojrzeją stają się bardzo smaczne, słodkie i soczyste, chociaż mają mało miąższu i stosunkowo dużą pestkę.

Najlepsze są te, które już opadają, zbiera się je z ziemi, są naprawdę dojrzałe i mają barwę ciemno bordową. Są smaczne na surowo, można robić z nich ciekawe przetwory, marmolady, dżemy, można je kisić jak ogórki lub przyprawić jak oliwki.

Jednak królową przetworów jest nalewka z owoców derenia. Kiedyś robiło się też nalewki zdrowotne z kwiatów derenia, ale o tym w poście o wartościachzdrowotnych derenia.

PRZEPIS NA NALEWKĘ Z DERENIA ( Cornus mas)

Można robić nalewkę na dwa główne sposoby:

• najpierw zalać alkoholem a potem dorabiać syrop z cukru i mieszać oba zlane płyny,
• najpierw zasypać cukrem, zlać syrop, zalać jeszcze raz już alkoholem i też wymieszać oba zlane płyny.
  
  

Ja wolę tą drugą metodę, wtedy nalewka jest łagodniejsza, mam wrażenie, że alkohol nie tłumi smaku i aromatu nadmiarem %. 

Przygotuj:

• 1 kg owoców derenia,
• filiżankę czarnych jagód (suszone, mrożone lub z dżemu) dla smaku i koloru,
• 1 kg cukru,
• 1 ltr 70% spirytusu najwyższej jakości.
  
  
  

Zebrane owoce derenia obmyj pod bieżącą wodą. Nie wydłubuj pestek bo niewiele Ci zostanie, a w przypadku derenia pestki nie psują smaku nalewki. Pamiętaj jednak, żeby poprzekłuwać owoce drewnianą wykałaczką (owoce derenia nie powinny być traktowane metalowymi przedmiotami ze względu na możliwość utraty wartości odżywczych). Do przygotowanego dużego słoja wkładamy owoce derenia przesypując je cukrem, zakręcamy słoik i zaklejamy go z wierzchu folią spożywczą. Odstawiamy na okno. Po 4-6 tygodniach zlewamy wytworzony syrop i chowamy go do lodówki (żeby nie fermentował, można też do niego od razu dodać alkohol, żeby zapobiec powstawaniu dzikich drożdży). Owoce z których zlaliśmy sok, w słoju zalewamy tym razem alkoholem odstawiamy na kolejny miesiąc. Po miesiącu zlewamy płyn i mieszamy z wcześniej schowanym do lodówki syropem. Najsmaczniejsza dereniówka powinna mieć moc nie więcej niż 25%. Możesz zrobić nawet do 50%, ale bardziej będzie czuć alkohol niż smak i aromat derenia. W ten sposób przygotowany płyn filtrujemy przez gazę lub bibułkę filtracyjną, przelewamy do butelek (najlepiej z ciemnego szkła) i szczelnie zamykamy nakrętką lub korkiem. Odstawiamy aby dereniówka dojrzała w ciemnym i chłodnym miejscu przez min 6-10 miesięcy. Im dłużej nalewka dojrzewa tym jest smaczniejsza.

Nalewka wywodzi się ze staropolskiej tradycji i jest wyrabiana sposobem naszych przodków bez użycia urządzeń mechanicznych i jakichkolwiek konserwantów, barwników czy środków chemicznych. Doskonale umila zimowe wieczory, sprawdza się w leczeniu chorób układu pokarmowego i niedokrwistości. Jest również środkiem skutecznym na przeziębienie, grypie, zaburzenia przemiany materii, a także w choroby skóry.

Przetwory z derenia.

POTRAWY Z DERENIA
Dereń jadalny nadaje się do robienia dżemów i konfitur, choć z powodu niskiej zawartości pektyny wymaga również dodatku innych bogatszych w ten składnik owoców.

Z owoców sporządza się soki, galaretki, nalewki (dereniówka), wina, dżemy, kandyzuje się je i suszy, doskonale komponują się z jabłkami, stanowią doskonały dodatek do ciast.

Przecier z derenia:

Oczyszczone owoce wrzucić do garnka z niewielką ilością wrzącej wody, zagotować. Następnie przetrzeć przez sito. Odrzucić skórki i pestki. Przecier nałożyć do słoików i pasteryzować. Przed użyciem słodzi się przecier. Stosuje się go leczniczo lub do ciast, pierożków, kremów...

Najpopularniejszym z  przetworów z derenia jest nalewka z derenia zwana dereniówką. O tym w oddzielnym poście.

Sok z derenia:

Przygotowujemy syrop 1 kg cukru i 1 litr wody. Do wrzącego syropu wrzucamy 1 kg oczyszczonych owoców. Zagotowujemy i odstawiamy. Następnego dnia przecedzamy sok przez sito, żeny oddzielić skórki i pestki. Dodatkowo gotujemy1 kg cukru i 1 Iitr wody, który następnie mieszamy z so­kiem dereniowym. Całość gotujemy jeszcze przez 10 minut do zgęstnienia soku.

Wystudzony wlewamy do butelek.

Konfitura z derenia:

Konfitura z derenia wymaga wyjątkowo dużo cukru. Warto ją przygotować dla wspaniałego wyglądu i smaku. Stare przepisy mówią, że potrzeba na 1 kg derenia aż 2 kg cukru, ale można zmniejszyć nieco te proporcje. Drylowanie derenia nie należy do przyjemnych, ale dobrze dojrzałe owoce łatwo odchodzą od pestki.

Do 2 kg cukru wlewa się 2 szklanki wody i gotuje się gęsty syrop. Gdy syrop ciągie się „do nitki” dodajemy owoce i odstawiamy do następnego dnia. Następnego dnia smaży się najpierw na ostrym ogniu, potem na wolnym ogniu aż owoce staną się przeźroczyste. Gorące owoce nakładamy do gorących, wyparrzonych słoików i szczelnie zamykamy.

Dżem dereniowy:

Na 1 kg derenia potrzeba 2 kg jabłek (antonówki, bo łatwo rozpadają się) i 1 kg cukru. Z owoców zrób przecier, zagęść do połowy, dodaj cukier, przesmaż do przejrzystości i nakładaj do wyparzonych słoików.

Można też smażyć w dżemie dereniowym jabłka nierozpadające się pokrojone w ćwiartki lub inne owoce (np. śliwki, morele...).

Każdy dżem czy konfitura z dodatkiem derenia będzie niezwykle smaczna i oryginalna.

Sposób wykonania:

Cukier zalać 300 ml wody i gotować do uzyskania syropu, wówczas włożyć do niego owoce i gotować ok. 5 min.

Po tym czasie zdjąć z ognia i odstawić na 3 godz.

Następnie smażyć konfitury jeszcze przez kilka minut.

Przełożyć do słoików, przykryć krążkami z pergaminu nasączonymi spirytusem i szczelnie zakręcić.

Ocet z derenia

Składniki:

1,5 kg owoców derenia, 1,5 litra wody, 0,20 kg miodu, 2 gałązki mięty.

Wykonanie:

Owoce rozgnieść, włożyć do 3- litrowego słoja i zalać przegotowaną, letnią wodą. Dodać miód i gałązki mięty. Zawiązać słój gazą i zostawić w temperaturze pokojowej na 2 – 3 miesiące. Następnie odcedzić ocet i przelać do butelek. Podawać do potraw zamiast octu winnego.

Dereń marynowany a’ la oliwki:

 

• 500 g zielonych niedojrzałych (jeszcze twardych) owoców derenia
• 300 ml wody
• 300 ml octu
• sól
• 3 łyżeczki cukru
• goździki
• pieprzu
• listki laurowe
  

Owoce myjemy, łączymy wszystkie składniki i doprowadzamy powoli do wrzenia. Gotujemy poniżej 1 minuty na wolnym ogniu ( przy dłuższym gotowaniu dereń się rozpadnie). Nakładamy do wyparzonych słoików i pasteryzujemy jeszcze przez 10 minut.

Dereń kiszony:

Dereń może być kiszony osobno lub w połączeniu z ogórkami. Do kiszenia należy wybierać owoce niedojrzałe, jeszcze lekko żółte, ale miękkie. Można je też pomieszać z owocami już czerwonymi, nie w pełni dojrzałymi.
Dereń kisi się dość długo, ok. 1,5 miesiąca.